Groepsrondreis Maleisisch Borneo

Na aankomst op het vliegveld van Kuching staat je reisbegeleid(st)er al te wachten om je naar het hotel te brengen. We overnachten in een comfortabel en sfeervol hotel in het centrum, vlak bij de rivier, smalle winkelstraten en Chinese tempels.

In de ochtend maken we een stadwandeling door Kuching. Tijdens deze verkenning zie je veel historische gebouwen uit de tijd van de ‘Witte Radja’s’, toen de Engelse familie Brooke Sarawak bestuurde. Na de wandeling is de rest van de dag vrij om de stad verder op je eigen tempo te ontdekken. Bezoek bijvoorbeeld het Borneo Cultures Museum, met een indrukwekkende collectie over de Dayakculturen en de flora en fauna van de regio. Of steek per sampan de rivier over naar Fort Margherita of het moderne parlementsgebouw.

Liever iets buiten de stad? Dan is het Sarawak Cultural Village een aanrader, waar je traditionele longhouses van verschillende bevolkingsgroepen van Borneo kunt bekijken. Aan het einde van de dag kun je kiezen voor een boottocht over de rivier, een mooie manier om de zonsondergang van Kuching te ervaren.

's Morgens reizen we in ruim anderhalf uur per bus en boot naar het relatief kleine, aan de kust gelegen Bako Nationaal Park. Het park herbergt vrijwel alle vegetatiesoorten die op Borneo voorkomen, zoals verschillende soorten vleesetende bekerplanten. Naast de vele apen komen er ook dieren voor zoals wilde baardzwijnen, slangen en varanen. Deze dag kun je kiezen uit een keur van jungletreks, die langs grillige rotsformaties door prachtig natuurschoon en over idyllische stranden leiden.

Na de lunch kun je nog een korte en mooie wandeling maken om te acclimatiseren en te wennen aan het jungleleven. Na het bezoek aan Bako Nationaal Park reizen weer terug naar ons hotel in Kuching. 

Vandaag heb je de tijd om in je eigen tempo te ontspannen en Kuching verder te ontdekken. Slenter bijvoorbeeld langs de rivierpromenade of verken een van de gezellige straatjes met souvenirwinkeltjes en eetkraampjes.

In het centrum kun je ook een bezoek brengen aan een van de moskeeën. De Masjid India, ook wel de roze moskee genoemd, is vooral mooi rond zonsondergang en ook in de avond geopend. De Masjid Bahagian Kuching is alleen overdag te bezoeken. Let erop dat je schouders en knieën bedekt zijn wanneer je de moskeeën van binnen wilt bekijken. ’s Avonds kun je bij de Darul Hana Musical Fountain een licht- en fonteinshow bijwonen, een mooie afsluiting van de dag.

Na het ontbijt vertrekken we met onze bus naar het Semenggoh rehabilitatie centrum. Hier worden ontheemde orang-oetans opgevangen om na een langdurige voorbereiding weer in de jungle te worden uitgezet. We zien de halfwilde orang-oetans uit het bos komen om te eten. Via het marktplaatsje Serian, waar de Dayakstammen vis, groente en fruit verkopen, rijden we in een uur of 4 naar de rivier.

Hier liggen de boten klaar om ons naar het Iban-longhouse te brengen. Een longhouse is een langgerekte woongemeenschap op palen, waar vele gezinnen bij elkaar wonen. Binnenin is een 'overdekte straat' ofwel veranda, waar de bewoners in de avonduren bijeen zitten. De vele deuren bieden toegang tot de familievertrekken. De Iban vormen de grootste groep onder de Dayak en staan van oudsher bekend als koppensnellers. De oudere Iban hebben hun lichaam met traditionele tatoeages versierd.

Het leven in een longhouse gaan we drie dagen meemaken. We overnachten in het longhouse. De welkomstceremonie is volgens de tradities van de Iban in Borneo. We proeven rijstwijn (tuak) terwijl we een aantal dansen te zien krijgen. Overdag zijn vooral de ouderen en kinderen te vinden in het longhouse, want de anderen bewerken dan hun rijstvelden.

Bij de dageraad worden we gewekt door de kraaiende hanen en zien we de ochtenddauw boven de jungle uit stijgen. Vandaag maken we een mooie wandeling door de jungle. Vergezeld door enkele bewoners van het longhouse lopen we stroomopwaarts over smalle en steile junglepaden. Doordat de paden soms glibberig zijn, kan de wandeling als redelijk zwaar worden ervaren. Ondertussen geeft onze lokale gids uitleg over het leven in de jungle en geneeskrachtige planten.

Onderweg proberen we vis te vangen en bosgroenten te verzamelen voor de lunch. Aangekomen bij de lunchplek, kun je helpen met het koken, of je kunt lekker zwemmen in de rivier. Als je niet bent gaan wandelen kun je per boot naar de lunchplek gebracht worden. Na de lunch en halverwege de middag gaan we per longtail boot terug naar het inmiddels vertrouwde longhouse. Hier verblijven we nog één nacht voordat we de jungle uit gaan.

Terwijl de dauw optrekt, stappen we in de boten die al op ons liggen te wachten. Na een korte boottocht arriveren we bij de bus en rijden terug naar Kuching, waar we halverwege de middag aankomen. Hier heb je nog de tijd om bijvoorbeeld antiek en traditionele longhouse-voorwerpen te kopen. Wie wil kan 's avonds genieten van de heerlijkste visgerechten, die op het Sea Food Court worden geserveerd.

We vliegen naar het grootste nationale park van Sarawak. Het Mulu Park ligt tussen twee bergketens die overgroeid zijn met primair regenwoud, waardoor we ook echt het park in moeten vliegen. Het is prachtig om over deze groene wouden te vliegen en de uitgestrektheid te zien. We hebben vandaag gelijk de tijd om twee van de 44 grotten van het bekende grottenstelsel te bezoeken. 

We gaan naar 'Lang Cave', een druipsteengrot met bijzondere rotsformaties. Daarna trekken we verder naar een reusachtige grot: de 'Deer Cave'. De entree van deze grot, met een hoogte van 120 meter, is erg imponerend. Hier wonen 3 miljoen vleermuizen en tegen het vallen van de avond vliegen een ontelbaar aantal vleermuizen de grot uit. We verblijven hier één nacht in een guesthouse.

Per longboat varen we in een klein uur dieper het oerwoud van Mulu in. Onderweg bezoeken we nog twee grottenstelsels. Allereerst gaan we naar de 'Wind Cave', met formidabele eeuwenoude slanke druipsteenformaties. Vervolgens lopen we naar de 'Clearwatercave' en verkennen een gedeelte van dit 107 kilometer (!) lange grottensysteem. Hier bloeit de unieke 'monofylae', een eenbladige plant. Daarna varen we verder de jungle in. Wanneer de waterstand laag is, zul je vaak de boot uit moeten om mee te helpen de boot over de stroomversnellingen te krijgen. Zodra de boot niet meer verder kan, gaan we aan land en begint de Camp 5. 

Tijdens de Headhunterstrail draag je een dagrugzakje met spullen voor één nacht. We lopen onze drie uur durende jungletrek door primair regenwoud. Een deskundige gids begeleidt ons en verzorgt tevens de maaltijden. We verblijven midden in de natuur in een goed onderhouden en zeer eenvoudige jungle accommodatie, welke aan de Melinau rivier tussen kalksteengebergte ligt.

Een hangbrug leidt ons over de Melinaurivier. Aan de overkant volgen we het jungle-pad dat de Kayan vroeger volgden als ze op oorlogspad waren om koppen te snellen in Limbang. Ze droegen hun kano's mee van de Melinau naar de Terikanrivier. Een uur of vier duurt onze tocht door primair oerwoud, dat warm en vochtig is en waar duizenden planten gedijen. Af en toe kun je de schorre roep van de neushoornvogel horen. Bij de Terikanrivier kunnen we ons aan de oever opfrissen. Met boten varen we de soms wilde Medalamrivier af en stappen over in busjes naar Limbang. Hier slapen we in een eenvoudig hotel waar onze grote bagage al op ons ligt te wachten. 

Vandaag steken we de grens tussen Sarawak en Sabah over. Na een vroeg ontbijt vaar je met een express boot in 2 uur naar Labuan, een klein taxfree eilandje voor de kust van Kota Kinabalu. Na een korte stop op Labuan nemen we een speedboot naar Menumbok, een tocht van ongeveer 20 minuten. Vanaf Menumbok rijden we naar onze volgende bestemmingen, Kota Kinabalu. 

Je arriveert aan het eind van de middag in de stad en je verblijft in een comfortabel hotel aan de rand van het centrum. Kota Kinabalu is een levendige havenstad aan de Zuid-Chinese Zee. Deze stad, met zowel Filipijnse als Islamitische invloeden, heeft naast moderne winkelcentra ook vele markten, die een uitgelezen plaats zijn om de lokale bevolking te ontmoeten. 

We vliegen naar Sandakan, de stad die bekend is geworden van de piratenfilm Sandokan. We rijden meteen door naar Sepilok, het beroemdste orang-oetan rehabilitatie centrum van Borneo. In dit natuurreservaat worden orang-oetans voorbereid op een zelfstandig leven in de jungle, een proces dat jaren duurt. Afhankelijk van de vluchtttijd (ochtend- of late middagvlucht) kun je het rehabilitatie centrum nog op deze dag bezoeken of anders de volgende dag. Hier kun je de voedertijden bijwonen en zien hoe jonge en oudere orang-oetans die de stap naar een zelfstandig leven al hebben gezet, bijgevoerd worden. De dieren blijven op gezette tijden terugkeren naar deze stek voor een aanvulling op hun menu. De komende drie nachten verblijven we in een comfortabele accommodatie met zwembad. 

Vandaag kun je in de ochtend en in de namiddag de voedertijd van de orang-oetans meemaken bij het orang-oetan rehabilitatie centrum. Het doel bij het centrum is om verweesde, gewonde of verdreven orang-oetans terug te laten keren naar het wild. Tegenover het orang-oetan rehabilitatie centrum is ook een centrum voor de Maleise beer, ook wel honingbeer genoemd. Hier kun je het bijvoederen van de beren zien en de medewerkers vertellen je graag meer over kleinste beren ter wereld.

Vandaag heb je nog een vrije dag in Sepilok. Je kunt in de middag relaxen bij het zwembad of naar het nabijgelegen Rainforest Discovery Centre gaan, een jungle educatie-centrum waar je meer kunt opsteken van de flora en fauna van de jungle van Borneo en mooie wandelingen kunt maken. Zoals een canopy walk waar je langs verschillende uitkijktorens loopt. Op deze manier kun je de mooie natuur vanaf boven bewonderen. In de avond kun je, onder begeleiding van een gids, een nachtwandeling maken waarbij je weer hele andere dieren tegen kunt komen.

We rijden in ongeveer twee uur door naar Bilit, gelegen aan de Kinabatanganrivier. Het unieke stroomgebied van de rivier heeft een lengte van 560 kilometer en stroomt vanaf de bergen in Sabah tot in de Suluzee. De Kinabatangan is het leefgebied van o.a. orang-oetans, neusapen, olifanten en neushoornvogels. Onderweg zullen we oliepalmplantages tegenkomen, die tot voor kort dit unieke gebied bedreigden. Gelukkig is het Wereld Natuur Fonds in 1998 begonnen om dit gebied weer aan elkaar te rijgen, door de ontbrekende stukken te herbebossen.

De namiddag staat in het teken van wildlife. Je maakt een bootcruise (inclusief), waarbij je oog in oog kunt komen met groepen neusapen, makaken, varanen, ijsvogels, krokodillen en neushoornvogels. Soms zijn ook hier orang-oetans te zien en heel af en toe olifanten. We overnachten in een gezellige lodge bij de rivier. In de avond kun je optioneel nog een nachtsafari per boot maken, waarbij je nachtdieren zoals uilen, kleine krokodillen en slangen kunt spotten. Een spannende nachtwandeling door de jungle behoort ook tot de mogelijkheden.

Ook vandaag draait alles om wildlife. Je begint de dag vroeg met een prachtige bootcruise (inclusief) over de Kinabatanganrivier. Terwijl de natuur ontwaakt, heb je grote kans om bijzondere dieren te spotten langs de oevers en hoog in de bomen. Na de ochtendcruise maken we een korte wandeling in de omgeving onder leiding van een gids om de natuur van dichtbij te ervaren. In de namiddag kun je kiezen om weer aan boord te gaan voor een optionele bootcruise, wanneer de dieren weer actiever worden. 

's Avonds kun je kiezen: nog een boottocht over de rivier of een spannende nachtwandeling door de jungle, waarbij je de mysterieuze geluiden en het nachtleven van het regenwoud ontdekt. 

In de ochtend vertrekken we richting Kundasang, een klein plaatsje in de omgeving van het beroemde Mount Kinabalu Nationaal Park. De rit zal ongeveer zes uur duren. We verlaten de laagvlakte en rijden per bus het bosachtige berggebied in, met af en toe wat akkertjes. Halverwege de middag komen we aan in ons hotel, vlakbij het park. Met helder weer kun je vanaf je kamer de imposante top van de berg al zien liggen. Indien je geluk hebt, kun je in de buurt soms ook een bloeiende rafflesia bekijken. Dit is 's werelds grootste bloem die kan uitgroeien tot een diameter van 1 meter! 

Aan de voet van de berg in het nationale park zijn verschillende, zowel makkelijke als uitdagende, wandelingen te maken. Tijdens de wandelingen aan de voet van de berg kun je de uitbundige vegetatie verkennen. Een mooie tocht is bijvoorbeeld de Silau-Silau trail, die je makkelijk kunt combineren met andere trails in het park. Ook is het interessant om de botanische tuinen midden in het park te bekijken om meer te weten te komen over de flora van de omgeving.

We verlaten de stad en rijden in de ochtend naar Papar Beach. Hier overnachten we aan een heerlijk zandstrand in een comfortabel hotel. Je zult hier ultieme rust ervaren en even helemaal niks moeten of hoeven. Ideaal om de indrukken van de reis op je in te laten werken. Een zeer relaxte afsluiting van de reis.

Je hebt vandaag een vrije dag om naar eigen wens in te vullen. Bij het hotel is het prima vertoeven. Zwemmen in het zwembad of heerlijk aan het strand. Je kunt ook een uitstapje maken naar Dinawan Island, een eiland voor de kust van Kota Kinabalu. Na een korte boottocht arriveer je op een prachtig en sereen eilandje met witte zandstranden en een lagune met warm turquoise water. Je kunt hier ook kajakken en snorkelen. Of ga op verkenning langs het weelderige tropische regenwoud.

Helaas zit de reis er alweer op. De tijd zal vast gevlogen zijn. Afhankelijk van het vluchtschema rijden we in de loop van de dag terug naar Kota Kinabalu waar we op het vliegtuig stappen naar Amsterdam.