< Terug naar overzicht
Een wereld van verschil

Een wereld van verschil

Smerige toiletten, vreemde omgangsvormen of juist het ultieme gevoel van gastvrijheid. Op rondreis is het vaak zo anders dan thuis, dat je sommige momenten nooit meer zult vergeten. Drie ervaren globetrotters over hun persoonlijke 'culture shocks'.

'Ik was pas echt van slag toen ik weer thuis terugkeerde'

'Ik was voorheen op reis altijd gewend aan mooie hotels en appartementen, dus toen ik twee jaar geleden voor het eerst met Sawadee naar Tibet ging, moest ik wel even wennen aan een andere standaard. Op sommige plekken had ik niet bepaald het idee dat ze de lakens hadden verschoond en het toilet was vaak een gat in de grond, waarnaast slechts een laag muurtje je scheidde van je buurvrouw. Maar heel grappig, na een paar dagen zet je de knop om en ga je er gewoon in mee. Sterker nog, aan het einde van de reis vond ik het maar niks dat we ineens weer wat luxueuzere accommodaties aandeden. Het drinken van yakmelk was in dat opzicht een grotere beproeving... Ik heb het lang kunnen voorkomen, maar kon er echt niet meer omheen toen ik met een paar meiden uit de groep bij een afgelegen klooster terechtkwam. Natuurlijk werden we uitgenodigd om een glaasje mee te drinken en we hebben het zurige, weeïge spul toen maar braaf opgedronken. Waarop de nonnen die heerlijk zaten te ginnegappen natuurlijk meteen een tweede glas gaven! Dat aanbod hebben we netjes afgeslagen door ze een rolletje Mentos te geven. Dit soort momenten zijn volgens mij typerend voor een wat avontuurlijkere manier van reizen. Op het moment zelf moet je misschien even slikken, maar achteraf houd je er heel bijzondere herinneringen aan over. Behalve aan de sky burrials dan, een Tibetaanse gewoonte om overledenen op een bergtop achter te laten voor de aasgieren, dat blijf ik een naar idee vinden. Zo sliepen we op een gegeven moment in een klooster, waar 's ochtends vroeg ineens een lijk op de binnenplaats werd neergelegd. Nogal een bizarre manier van wakker worden. Aan de Tibetanen zelf heb ik fijne herinneringen. Ik vond het inspirerend om te zien dat ze zich niet uit het lood laten slaan, ook al worden ze onderdrukt door Chinese militairen. Dat heeft mijn kijk op de wereld veranderd. Ik was pas echt van slag toen ik weer terugkeerde in de westerse wereld; het contrast met Tibet was zo ontzettend groot. Ik leef sindsdien veel meer van dag tot dag.'

'Ik kan bijna huilen om de schoonheid van India'

'De eerste keer dat ik jaren geleden met Sawadee naar India ging, had ik het idee dat ik op een andere planeet terecht was gekomen. Neem alleen al het verkeer. Volgeladen fietstaxi's, gammele ezelkarren, hypermoderne auto's; werkelijk alles krioelt er door elkaar. En dan ineens komt er een bruiloftsstoet voorbij, waar andere weggebruikers weer overheen klimmen of onderdoor proberen te kruipen. In Nederland zouden we het een complete verkeerschaos noemen, maar het is gewoon hoe het er daar aan toe gaat. Dat was echt een openbaring voor me. Dat niet alles tot in de kleinste details geregeld hoeft te zijn, maar dat mensen situaties ook gewoon samen kunnen oplossen. Die eerste reis werd ik op slag verliefd op India en ik ben daarna nog vele keren terug geweest. Als ik aankom begint mijn hart al meteen sneller te kloppen. Ik ben er weer. Op die gekke planeet! De geuren zijn anders, de mensen, de kleuren, de gebruiken; alles. Natuurlijk zie je in India ook armoede. Het is een land van sterke contrasten; ik kan bijna huilen om de schoonheid van India, maar zie tegelijkertijd ook de schrijnende leefsituaties. Je kunt je niet voorbereiden op de eerste keer dat mensen hun lepraledematen onder je neus duwen. Of op die stokoude man die ik zag toen we voor ons hotel wachtten op de bus. Hij liep op blote voeten, zijn gescheurde kleren waren duidelijk al maanden niet gewassen en het enige wat hij had waren wat spulletjes op een oude kar. Tot ineens de achteras van zijn wagen in tweeën brak. Dat vond ik zo vreselijk. Door dit soort herinneringen kan ik heel tevreden zijn met wat ik heb en ben ik ook vrijgeviger geworden. Ook zoek ik tijdens andere reizen veel meer het contact met locals op. Ik wil niet meer alleen aanschouwen, maar praten, ervaren en echt tot me door laten dringen hoe mensen leven. 

Zo ben ik vorig jaar ook met Sawadee naar Senegal geweest, waar ik werd geraakt door de gastvrijheid van de mensen. Ik werd ergens uitgenodigd om te komen eten, we aten met onze handen uit zo'n grote Afrikaanse schaal. Ik zag een groentesoort die ik niet kende en vroeg ernaar, waarna al die mensen hun groenten opofferden en voor mij gingen opstapelen. Dat vond ik zo mooi dat ik bij het afscheid gewoon moest huilen van geluk. Maar dat mocht dan weer niet! Ook echt weer een cultuurding. In Senegal geloven ze namelijk dat je elkaar nooit meer zult zien als je huilt bij het afscheid. Daarom begonnen ze me allemaal op de rug te kloppen. Ik mocht echt geen traantje laten.'

'Ik kon me gewoon niet voorstellen dat iemand zo gastvrij kon zijn'

'Toen ik vorig jaar, tijdens een wereldreis met mijn vriend aankwam in Jakarta, was het er zo druk en vies dat we er eigenlijk meteen weer weg wilden. We hebben snel een trein en bus gepakt naar het dorpje Pangandaran in het westen van Java, waardoor we daar midden in de nacht aankwamen. Buiten het station stond een Indonesische man, die je eigenlijk niet in het donker wilt tegen komen: groot en breed met lang haar en tatoeages... Hij nodigde ons bij hem thuis uit, maar we waren nogal argwanend en zijn meteen in een fietstaxi gestapt. Toen we de man, Tono, een dag later toevallig weer tegenkwamen tijdens een wandeling, raakten we aan de praat en bleek het een ontzettend aardige vent te zijn. Hij nam ons mee naar de markt, waarna hij ons opnieuw bij hem thuis uitnodigde. Uiteindelijk hebben we vier dagen in een klein gastenverblijf in zijn tuin overnacht, terwijl we zijn huis mochten gebruiken alsof het het onze was. Hij kookte drie keer per dag voor ons en leerde ons 's avonds mediteren. Ik kon me gewoon niet voorstellen dat iemand zo gastvrij kon zijn. Je kunt je toch niet voorstellen dat je in Nederland zomaar een wildvreemde bij je thuis uitnodigt? En hij wilde er ook per se niets voor hebben! Hij vond het gewoon mooi om met ons op te trekken en zo wat te leren over dat verre Nederland. Aan de hand van Tono hebben we het ware Indonesië leren kennen. Hij bracht ons door de rijstvelden naar de kust. Onderweg stopten we bij kennissen, die voor ons kokosnoten uit de bomen haalden of een tonijn op de barbecue gooiden. Je had wel door dat die mensen behoorlijk arm waren maar vergat het eigenlijk weer meteen omdat ze zo ontzettend gelukkig en gastvrij waren. Dat zijn wel de grootste verschillen met Nederland. Waar maakt iedereen zich hier nou druk om? Wat zijn we allemaal aan het haasten? Het zijn vragen waar ik, bijna een halfjaar na terugkomst, nog steeds veel mee bezig ben. Weer thuiskomen is in die zin met afstand de grootste culture shock.'

Laat een reactie achter

 

Sawadee Reisevent 24 november
DeFabrique, Utrecht

  • Lezingen door documentairemaker: Ruben Terlou (foto: Merlijn Doomernik)
  • Lezing door reisjournalist Sander Groen
  • Tafelsessies: reizigers voor reizigers
  • Een schaatsbaan!
  • Doe inspiratie op voor je volgende reis.
Kom je ook? Meld je gratis & vrijblijvend aan.